Magazyn czasowego składowania a skład celny – najważniejsze różnice i zastosowanie

Towary sprowadzane spoza Unii Europejskiej nie zawsze są od razu dopuszczane do obrotu albo obejmowane inną procedurą celną. Niekiedy pozostają pod dozorem celnym do czasu skompletowania dokumentów, podjęcia decyzji dotyczącej ich dalszego przeznaczenia lub przeprowadzenia wymaganych kontroli. W takich sytuacjach mogą pojawić się dwa rozwiązania: magazyn czasowego składowania oraz skład celny.

Choć oba umożliwiają przechowywanie towarów nieunijnych bez natychmiastowej zapłaty należności celnych przywozowych, ich przeznaczenie, zasady funkcjonowania oraz możliwości wykorzystania są inne. Magazyn czasowego składowania służy przede wszystkim krótkotrwałemu przechowaniu towarów po ich przedstawieniu organom celnym. Skład celny jest natomiast rozwiązaniem przeznaczonym do dłuższego składowania towarów objętych specjalną procedurą celną.

Czym jest czasowe składowanie towarów?

Czasowe składowanie jest stanem, w którym towary nieunijne znajdują się pod dozorem celnym w okresie pomiędzy ich przedstawieniem organom celnym a objęciem właściwą procedurą celną albo powrotnym wywozem.

Nie jest ono procedurą celną. Stanowi etap poprzedzający objęcie towarów procedurą, na przykład:

• dopuszczenia do obrotu
• składowania celnego
• uszlachetniania czynnego
• odprawy czasowej
• tranzytu
• końcowego przeznaczenia.

Towary mogą również zostać powrotnie wywiezione poza obszar celny Unii Europejskiej.

Czasowe składowanie rozpoczyna się po przedstawieniu towarów organom celnym. Co do zasady towary zostają wówczas objęte deklaracją do czasowego składowania, zawierającą dane niezbędne do ich identyfikacji i nadzorowania.

Instytucję czasowego składowania regulują przede wszystkim art. 144–152 Unijnego Kodeksu Celnego.

Czym jest magazyn czasowego składowania?

Magazyn czasowego składowania, nazywany często MCS, jest miejscem zatwierdzonym przez organ celny, w którym mogą być przechowywane towary znajdujące się w stanie czasowego składowania.

Prowadzenie magazynu czasowego składowania wymaga uzyskania pozwolenia organu celnego. Przed jego wydaniem organ weryfikuje między innymi:

• sposób organizacji miejsca
• możliwość sprawowania dozoru celnego
• procedury przyjmowania i wydawania towarów
• sposób prowadzenia ewidencji
• zabezpieczenie towarów przed nieuprawnionym dostępem
• zdolność wnioskodawcy do prawidłowego wykonywania obowiązków celnych
• konieczność złożenia zabezpieczenia mogącego powstać długu celnego.

MCS jest wykorzystywany przede wszystkim w portach, terminalach, centrach przeładunkowych, magazynach operatorów logistycznych oraz innych miejscach, w których towary oczekują na zgłoszenie do właściwej procedury celnej.

Nie powinien być jednak traktowany jako zwykły magazyn komercyjny ani jako rozwiązanie przeznaczone do długoterminowego przechowywania zapasów.

Jak długo towary mogą znajdować się w magazynie czasowego składowania?

Towary znajdujące się w czasowym składowaniu muszą zostać objęte procedurą celną albo powrotnie wywiezione w terminie 90 dni.

Termin ten wynika bezpośrednio z art. 149 Unijnego Kodeksu Celnego i nie jest uzależniony od rodzaju transportu, którym towary zostały wprowadzone na obszar celny Unii Europejskiej.

Przed upływem 90 dni należy zatem podjąć decyzję dotyczącą dalszego postępowania z towarem. Jeżeli przedsiębiorca nie jest jeszcze gotowy do dopuszczenia go do obrotu, jednym z możliwych rozwiązań może być objęcie towarów procedurą składowania celnego.

Samo przemieszczenie towarów do innego miejsca nie powoduje rozpoczęcia nowego 90-dniowego terminu. Czas liczy się od momentu przedstawienia towarów organom celnym, a nie od każdej zmiany miejsca ich przechowywania.

Jakie czynności można wykonywać w magazynie czasowego składowania?

Zakres czynności dopuszczalnych w magazynie czasowego składowania jest ograniczony. Towary mogą zostać poddane wyłącznie takim działaniom, które są konieczne do zachowania ich w niezmienionym stanie.

Czynności te nie mogą zmieniać wyglądu ani właściwości technicznych towaru. W praktyce możliwe mogą być na przykład działania zabezpieczające towary przed uszkodzeniem lub pogorszeniem ich stanu, o ile mieszczą się w warunkach określonych w pozwoleniu i pozostają pod nadzorem organu celnego.

MCS nie służy natomiast do regularnego przygotowywania towarów do sprzedaży, konfekcjonowania, przepakowywania, sortowania czy prowadzenia procesów produkcyjnych. Każda planowana operacja powinna zostać wcześniej oceniona pod kątem jej dopuszczalności.

Jeżeli przedsiębiorca potrzebuje szerszego zakresu czynności, odpowiedniejszym rozwiązaniem może być skład celny albo procedura uszlachetniania czynnego.

Na czym polega procedura składowania celnego?

Składowanie celne jest jedną z procedur specjalnych określonych w Unijnym Kodeksie Celnym. Umożliwia przechowywanie towarów nieunijnych w składzie celnym bez konieczności natychmiastowej zapłaty należności celnych przywozowych.

W okresie objęcia towarów procedurą składowania celnego co do zasady nie stosuje się wobec nich:

• należności celnych przywozowych,
• innych należności przewidzianych w odpowiednich przepisach,
• środków polityki handlowej, o ile nie ustanawiają one zakazu wprowadzania towarów na obszar celny Unii lub ich wyprowadzania z tego obszaru.

Skład celny pozwala więc odroczyć rozliczenie należności do czasu ustalenia, co rzeczywiście stanie się z towarem. Jeżeli towary zostaną następnie dopuszczone do obrotu, powstanie obowiązek rozliczenia należności przywozowych zgodnie z właściwymi przepisami. Jeżeli zostaną powrotnie wywiezione poza Unię Europejską, co do zasady nie dochodzi do ich zapłaty w związku z dopuszczeniem do obrotu.

Procedurę składowania celnego regulują przede wszystkim art. 237–242 Unijnego Kodeksu Celnego.

Jak długo towary mogą pozostawać w składzie celnym?

W przeciwieństwie do czasowego składowania przepisy nie ustanawiają ogólnego maksymalnego okresu pozostawania towarów pod procedurą składowania celnego.

Towary mogą więc pozostawać w składzie celnym przez okres uzasadniony potrzebami przedsiębiorcy. Organ celny może jednak wyznaczyć termin zakończenia procedury w szczególnych okolicznościach, zwłaszcza gdy charakter towaru może w dłuższej perspektywie powodować zagrożenie dla zdrowia ludzi, zwierząt, roślin lub dla środowiska.

Brak standardowego limitu czasu sprawia, że skład celny jest rozwiązaniem znacznie bardziej elastycznym w przypadku długotrwałego magazynowania zapasów.

Publiczny i prywatny skład celny

Składy celne mogą mieć charakter publiczny albo prywatny.

Publiczny skład celny może służyć do składowania towarów przez różne podmioty. Prowadzący skład udostępnia powierzchnię i obsługuje towary należące do swoich klientów, zgodnie z zakresem posiadanego pozwolenia.

Prywatny skład celny jest przeznaczony do składowania towarów przez posiadacza pozwolenia. Nie oznacza to jednak automatycznie, że musi on być właścicielem przechowywanego towaru. Kluczowe jest to, kto korzysta z procedury oraz ponosi obowiązki wynikające z pozwolenia i przepisów celnych.

Wybór rodzaju składu powinien uwzględniać model działalności przedsiębiorcy, strukturę własności towarów, liczbę obsługiwanych klientów oraz planowany sposób zakończenia procedury.

Jakie czynności są dopuszczalne w składzie celnym?

Towary objęte procedurą składowania celnego mogą być poddawane tak zwanym zwyczajowym zabiegom. Ich celem może być:

• zapewnienie zachowania towarów w odpowiednim stanie
• poprawa wyglądu lub jakości handlowej
• przygotowanie towarów do dystrybucji albo odsprzedaży.

Zakres zwyczajowych zabiegów wynika z przepisów wykonawczych do Unijnego Kodeksu Celnego. W zależności od rodzaju towaru mogą one obejmować między innymi sortowanie, przepakowywanie, zmianę opakowań, etykietowanie, pobieranie próbek, dzielenie partii lub wykonywanie innych prostych operacji.

Nie oznacza to pełnej swobody przetwarzania. Jeżeli planowane czynności wykraczają poza dozwolone zwyczajowe zabiegi i prowadzą do rzeczywistego przetworzenia, naprawy lub wytworzenia produktu, właściwa może być procedura uszlachetniania czynnego.

Towary mogą również zostać czasowo wyprowadzone ze składu celnego, jeżeli zezwoli na to organ celny i zostaną spełnione warunki określone w pozwoleniu.

Magazyn czasowego składowania a skład celny – podstawowe różnice

Najważniejsza różnica dotyczy funkcji obu rozwiązań.

Magazyn czasowego składowania jest miejscem krótkotrwałego przechowywania towarów po ich przedstawieniu organom celnym, zanim zostaną objęte procedurą lub powrotnie wywiezione. Towary nie są jeszcze objęte procedurą celną, a czas ich przechowywania jest ograniczony do 90 dni.

Skład celny służy natomiast przechowywaniu towarów już objętych procedurą specjalną. Co do zasady nie obowiązuje w nim ogólny maksymalny termin składowania, a zakres dopuszczalnych operacji jest szerszy.

Różnice występują również w dokumentacji i sposobie obsługi towarów. W przypadku czasowego składowania podstawowym dokumentem jest deklaracja do czasowego składowania. Umieszczenie towarów pod procedurą składowania celnego wymaga natomiast dokonania zgłoszenia celnego do tej procedury.

Odmienny jest także sposób zakończenia każdego rozwiązania. Czasowe składowanie kończy się objęciem towarów procedurą celną albo ich powrotnym wywozem. Procedura składowania celnego kończy się poprzez objęcie towarów kolejną procedurą celną, ich wyprowadzenie poza obszar celny Unii albo inne prawidłowe rozliczenie zgodne z przepisami.

Kiedy warto rozważyć magazyn czasowego składowania?

Magazyn czasowego składowania może być odpowiednim rozwiązaniem dla przedsiębiorców, którzy:

• obsługują towary bezpośrednio po ich przybyciu spoza Unii Europejskiej
• prowadzą terminal przeładunkowy lub centrum logistyczne
• potrzebują miejsca, w którym towary będą oczekiwały na zgłoszenie celne
• obsługują krótkie i przewidywalne procesy magazynowe
• są w stanie zapewnić objęcie towarów procedurą lub ich powrotny wywóz w ciągu 90 dni.

MCS ma szczególne znaczenie w działalności operatorów logistycznych, portów, lotnisk, przewoźników i firm świadczących usługi związane z obsługą ładunków międzynarodowych.

Kiedy lepszym rozwiązaniem będzie skład celny?

Skład celny warto rozważyć, gdy przedsiębiorca:

• nie zna jeszcze ostatecznego przeznaczenia towarów
• chce przechowywać towary nieunijne przez okres dłuższy niż 90 dni
• planuje sukcesywne dopuszczanie poszczególnych partii towarów do obrotu
• zamierza powrotnie wywozić część towarów poza Unię Europejską
• potrzebuje wykonywać na towarach dopuszczalne zwyczajowe zabiegi
• chce odroczyć moment rozliczenia należności przywozowych
• prowadzi działalność dystrybucyjną lub obsługuje towary przeznaczone na różne rynki.

Skład celny może poprawić płynność finansową przedsiębiorstwa, ponieważ należności przywozowe nie muszą być rozliczane już w chwili przybycia towarów. Korzyść ta powinna być jednak oceniana łącznie z kosztami prowadzenia składu, obowiązkami ewidencyjnymi, zabezpieczeniem oraz koniecznością zapewnienia skutecznego nadzoru nad procedurą.

Czy jedno miejsce może pełnić funkcję MCS i składu celnego?

Co do zasady w ramach jednej lokalizacji mogą funkcjonować zarówno magazyn czasowego składowania, jak i skład celny, jeżeli przedsiębiorca uzyska odpowiednie pozwolenia i zapewni możliwość jednoznacznego rozróżnienia towarów znajdujących się w poszczególnych statusach celnych.

Nie oznacza to jednak, że ten sam towar może jednocześnie znajdować się w czasowym składowaniu i być objęty procedurą składowania celnego. Każda partia musi mieć jasno określony status, a przejście z czasowego składowania do składu celnego wymaga objęcia towaru procedurą na podstawie właściwego zgłoszenia celnego.

Kluczowe znaczenie ma prawidłowa organizacja miejsca, ewidencji oraz przepływu informacji. System stosowany przez przedsiębiorcę powinien umożliwiać ustalenie między innymi:

• statusu celnego towaru
• miejsca jego składowania
• daty rozpoczęcia czasowego składowania albo objęcia procedurą
• wykonanych czynności i przemieszczeń
• dokumentu, na podstawie którego towar został przyjęty i wydany
• sposobu zakończenia czasowego składowania lub procedury.

Pozwolenie, ewidencja i zabezpieczenie

Prowadzenie magazynu czasowego składowania oraz prowadzenie składu celnego wymagają uzyskania pozwolenia organu celnego. W obu przypadkach przedsiębiorca musi wykazać, że jest w stanie prawidłowo realizować obowiązki wynikające z przepisów i umożliwić organom celnym sprawowanie skutecznego dozoru.

Samo dysponowanie odpowiednią powierzchnią magazynową nie jest wystarczające. Przed złożeniem wniosku należy przygotować między innymi:

• opis planowanej działalności
• plan i charakterystykę miejsca
• procedury przyjmowania, składowania i wydawania towarów
• zasady postępowania w przypadku niezgodności
• zakres odpowiedzialności pracowników
• sposób prowadzenia ewidencji
• rozwiązania dotyczące bezpieczeństwa fizycznego
• zasady współpracy z agencjami celnymi, przewoźnikami i klientami
• sposób ustalania i monitorowania statusu celnego towarów.

Organ celny ocenia również, czy planowane rozwiązania umożliwiają prowadzenie dozoru bez konieczności stosowania środków administracyjnych nieproporcjonalnych do charakteru działalności.

W praktyce prawidłowe przygotowanie procesów jeszcze przed złożeniem wniosku ma istotne znaczenie dla sprawności całego postępowania i późniejszego funkcjonowania pozwolenia.

Najczęstszy błąd: traktowanie MCS i składu celnego jako zamiennych rozwiązań

Magazyn czasowego składowania i skład celny odpowiadają na różne potrzeby biznesowe. MCS zabezpiecza pierwszy etap obsługi towarów po ich przybyciu. Skład celny pozwala natomiast świadomie zarządzać towarami nieunijnymi w dłuższej perspektywie.

Wybór rozwiązania wyłącznie na podstawie kosztu powierzchni magazynowej może prowadzić do problemów operacyjnych. Przed podjęciem decyzji należy przeanalizować długość składowania, rotację zapasów, zakres wykonywanych czynności, kierunki dalszej dystrybucji, sposób dokonywania zgłoszeń celnych oraz odpowiedzialność poszczególnych podmiotów uczestniczących w procesie.

Podsumowanie

Magazyn czasowego składowania służy krótkotrwałemu przechowywaniu towarów nieunijnych pomiędzy ich przedstawieniem organom celnym a objęciem procedurą celną lub powrotnym wywozem. Okres czasowego składowania nie może przekroczyć 90 dni, a zakres czynności wykonywanych na towarach jest bardzo ograniczony.

Skład celny jest natomiast elementem procedury specjalnej. Umożliwia długoterminowe przechowywanie towarów bez natychmiastowego rozliczania należności przywozowych oraz wykonywanie określonych zwyczajowych zabiegów.

Decyzja o uruchomieniu MCS, składu celnego albo obu rozwiązań powinna wynikać z analizy rzeczywistego modelu działalności. Odpowiednie zaprojektowanie procesów, ewidencji i zasad odpowiedzialności pozwala nie tylko uzyskać pozwolenie, ale przede wszystkim bezpiecznie korzystać z niego w codziennej działalności.

Nowak Consulting wspiera przedsiębiorców w analizie wymagań, przygotowaniu dokumentacji oraz projektowaniu procesów związanych z magazynami czasowego składowania i składami celnymi. Zakres współpracy może obejmować przygotowanie do postępowania pozwoleniowego, opracowanie procedur, wdrożenie ewidencji, szkolenie pracowników oraz wsparcie podczas uruchamiania działalności.

Chcesz dowiedzieć więcej? Skontaktuj się z nami:

Telefon: +48 727 208 308
Mail: kontakt@doradcacelny.pl

Materiał ma charakter informacyjny. Dobór właściwego rozwiązania wymaga każdorazowo analizy modelu działalności, rodzaju towarów oraz planowanych operacji.