CBAM zaczyna mieć realną cenę. Co oznacza 82,32 EUR za certyfikat dla importerów?
5 października 2026 r. Komisja Europejska opublikowała cenę certyfikatu CBAM właściwą dla III kwartału 2026 r. – 82,32 EUR. To wyraźnie więcej niż w II kwartale, kiedy cena wynosiła 75,28 EUR, i jednocześnie pierwszy tak czytelny sygnał, że CBAM należy już analizować nie tylko jako obowiązek regulacyjny, lecz także jako element kosztu importu. Dla przedsiębiorców sprowadzających towary objęte mechanizmem oznacza to konieczność połączenia danych celnych, emisyjnych i finansowych jeszcze przed pierwszym rocznym rozliczeniem.
W 2026 r. cena certyfikatów jest ustalana kwartalnie na podstawie średniej ważonej cen rozliczenia aukcji uprawnień do emisji w ramach EU ETS. Dla I kwartału wyniosła 75,36 EUR, dla II kwartału 75,28 EUR, a dla III kwartału wzrosła do 82,32 EUR. Od 2027 r. ceny będą ustalane już co tydzień. Mechanizm został więc skonstruowany tak, aby koszt emisji związany z importem pozostawał powiązany z ceną CO₂ ponoszoną przez producentów unijnych w systemie EU ETS.
82,32 EUR nie oznacza 82,32 EUR za tonę importowanego towaru
To rozróżnienie jest kluczowe. Jeden certyfikat CBAM odpowiada jednej tonie ekwiwalentu CO₂, a nie jednej tonie stali, aluminium, nawozu czy cementu. Sama masa importowanego towaru nie pozwala więc ustalić przyszłego zobowiązania. Podstawą kalkulacji są emisje wbudowane przypisane do danego produktu, a następnie liczba certyfikatów, które – po uwzględnieniu zasad wynikających z regulacji CBAM – będą podlegały umorzeniu.
W praktyce dwaj importerzy sprowadzający taką samą ilość tego samego rodzaju towaru mogą ponieść różny koszt CBAM. Jeżeli produkty pochodzą z instalacji o różnej emisyjności, różna będzie liczba certyfikatów potrzebnych do rozliczenia importu. Znaczenie ma również możliwość uwzględnienia ceny emisji CO₂ faktycznie zapłaconej w państwie trzecim oraz mechanizm stopniowego dostosowania CBAM do wygaszania bezpłatnych uprawnień w EU ETS. Dlatego proste przemnożenie masy towaru przez 82,32 EUR prowadziłoby do błędnego wyniku.
Koszt powstaje dziś, choć certyfikaty będą kupowane później
Importerzy nie kupują jeszcze certyfikatów CBAM za opublikowaną właśnie cenę. Sprzedaż certyfikatów na wspólnej centralnej platformie rozpocznie się od lutego 2027 r., natomiast pierwsza deklaracja CBAM, obejmująca import dokonany w 2026 r., będzie składana do 30 września 2027 r. Do tego samego terminu trzeba będzie umorzyć odpowiednią liczbę certyfikatów.
Nie oznacza to jednak, że finansowy aspekt CBAM można odłożyć do przyszłego roku. Ceny publikowane dla poszczególnych kwartałów 2026 r. odnoszą się do emisji w towarach importowanych właśnie w tych okresach. Z punktu widzenia przedsiębiorstwa ekspozycja na przyszły koszt powstaje więc wraz z bieżącym importem. Jeżeli firma będzie próbowała policzyć ją dopiero przy sporządzaniu pierwszej deklaracji, nie będzie już mogła zmienić dostawcy, warunków kontraktu ani struktury zakupów zrealizowanych w 2026 r.
CBAM powinien wejść do kalkulacji zakupowej
Dotychczas w wielu przedsiębiorstwach CBAM pozostawał przede wszystkim zadaniem działu celnego, ESG lub compliance. W okresie docelowym takie podejście będzie niewystarczające. Dane o emisjach zaczynają mieć bezpośrednią wartość finansową, dlatego powinny być uwzględniane również przez zakupy, controlling i osoby odpowiedzialne za kalkulację rentowności importu.
Przy porównywaniu ofert dwóch dostawców nie wystarczy już zestawić ceny produktu, transportu i klasycznych należności celnych. Jeżeli jeden producent wykorzystuje technologię o znacznie niższej emisyjności, jego oferta może okazać się korzystniejsza po uwzględnieniu CBAM, nawet gdy sama cena zakupu jest wyższa. Z tego samego powodu rośnie znaczenie jakości danych przekazywanych przez producentów spoza UE oraz możliwości zastosowania zweryfikowanych wartości rzeczywistych zamiast wartości domyślnych, jeżeli będzie to ekonomicznie uzasadnione.
Co warto policzyć już teraz?
Przedsiębiorstwo importujące towary objęte CBAM powinno już w 2026 r. umieć powiązać konkretną dostawę z producentem i instalacją, z której pochodzi towar, właściwymi emisjami wbudowanymi oraz okresem importu. Dopiero na tej podstawie można oszacować liczbę certyfikatów i przypisać do niej właściwą cenę. Taka analiza nie zastępuje późniejszego rozliczenia zgodnego z przepisami, ale pozwala wcześniej ocenić skalę ryzyka finansowego i uwzględnić je w budżecie.
Wzrost ceny z 75,28 EUR w II kwartale do 82,32 EUR w III kwartale pokazuje dodatkowo, że koszt CBAM nie będzie parametrem stałym. Od 2027 r., kiedy cena będzie ustalana co tydzień, zmienność stanie się jeszcze bardziej widoczna. Dla importerów oznacza to potrzebę regularnego monitorowania nie tylko zakresu obowiązków CBAM, ale również ich ekonomicznego wpływu na poszczególne grupy towarowe i kierunki zakupowe.
CBAM przestał być wyłącznie projektem przygotowawczym i raportem o emisjach. Od 1 stycznia 2026 r. działa w okresie docelowym, a publikowane ceny certyfikatów pozwalają coraz dokładniej przełożyć emisje na pieniądze. Dla przedsiębiorców najważniejsze pytanie nie brzmi już więc wyłącznie: „czy mój import podlega CBAM?”, lecz również: „jaki koszt CBAM generuje konkretny produkt od konkretnego dostawcy?”. Odpowiedź na to pytanie warto znać przed kolejnym zamówieniem, a nie dopiero przed pierwszym rozliczeniem we wrześniu 2027 r.
Jeżeli Twoja firma potrzebuje wsparcia w obszarze celnym, skontaktuj się z Nowak Consulting.
Telefon: +48 727 208 308
E-mail: kontakt@doradcacelny.pl
